პოლიტიკა
„ჩვენ არ უნდა ვთქვათ: ვირჩევთ ან პროგრესს, ან ტრადიციას, უნდა ვთქვათ, რომ ვირჩევთ ორივეს“ – რატომ არ უსმენს მედია საზოგადოებას? - "სხვა სიმართლე", ანუ ინტერვიუ ზვიად ავალიანთან
„ჩვენ არ უნდა ვთქვათ: ვირჩევთ ან პროგრესს, ან ტრადიციას,  უნდა ვთქვათ, რომ ვირჩევთ ორივეს“ – რატომ არ უსმენს მედია საზოგადოებას? - "სხვა სიმართლე", ანუ ინტერვიუ  ზვიად ავალიანთან

„რეალობა, რომელსაც, ხშირ შემთხვევაში, მედია აჩვენებს, არ ასახავს იმ რეალობას, რომელიც ობიექტურად არის საზოგადოებაში“

ჯერ ტელეეკრანებიდან გაიცნეს, მერე სოციალურ ქსელში დაიმეგობრეს, მოგვიანებით კი მისი ბლოგპოსტების აქტიური „გამზიარებლებიც“ გახდნენ...

ახლა ის ახალი, ყველაზე სახალხო და მასშტაბური წინასაარჩევნო პროექტისთვის ემზადება. „არგუმენტების დროის“ წამყვანი, ჟურნალისტი და პოლიტოლოგი ზვიად ავალიანი 18 სექტემბრიდან საზოგადოების წინაშე უკვე რეგიონებიდან წარდგება - საზოგადოებრივი მაუწყებელი მერობის კანდიდატთა წინასაარჩევნო დებატებს საქართველოს 12 ქალაქიდან შემოგვთავაზებს.

ზვიად ავალიანი: „თვითმმართველობა 2017“ – ეს საზოგადოებრივი მაუწყებლის ახალი პროექტია და ის ეთერში 18 სექტემბრიდან კვირაში სამჯერ, საღამოს 9 საათზე გავა. ვფიქრობ, ასეთი მასშტაბური, შთამბეჭდავი და გრანდიოზული წინასაარჩევნო გადაცემა ქართულ მედიასივრცეში ჯერ არ გვინახავს. სწორედ ამიტომ დაკისრებული მისია ჩემთვის ორმაგად  საპასუხისმგებლო და სასიხარულოა. გადაცემას ორი თანაწამყვანი ეყოლება. თბილისის ნაწილს ჩემი კოლეგა, თამარ ჩიქოვანი წარუძღვება. დანარჩენი ქალაქებიდან კი გადაცემას მე წავიყვან. პროექტის მიმდინარეობისას საზოგადოებას მიეცემა საშუალება, მოისმინოს პასუხი ყველა იმ კითხვაზე, რომელიც მას აინტერესებს. არის მეორე, არანაკლებ მნიშველოვანი მხარეც - პოლიტიკოსები მიიღებენ ინფორმაციას იმის შესახებ, თუ რა აწუხებს რეალურად საზოგადოებას, რა კითხვები და პრობლემები აქვს. ეს კი, შეიძლება ითქვას, არანაკლებ მნიშვნელოვანია, რადგან ინფორმაცია, რომელსაც ჩვენი გადაცემის საშუალებით გახდება ცნობილი პოლიტიკოსებისთვის,  მოგვიანებით მათივე სახელმძღვანელო თეზისებად შეიძლება იქცეს.

- და როგორ უზრუნველყოფთ საზოგადოების ჩართულობას? პირდაპირი კომუნიკაციის გზით, თუ წინასწარი გამოკითხვის მეთოდით?

- აი, მაგას ყველა ერთად ვნახავთ...  მეტის თქმა არ შემიძლია. რაც შემეძლო, უკვე გითხარით.

საუბარი  დავასრულეთ...

თქმით კი გაცილებით მეტი თქვა, მაგრამ დასაწყისში.

ინტერვიუ, რომელიც სწორედ ამ საკითხით უნდა დაგვეწყო,  ჩვენდა უნებურად, სულ სხვა მიმართულებით წარიმართა. დიქტოფონის ჩართვამდე წამოჭრილმა თემებმა ჩაწერის რეჟიმში ავტომატურად გადაინაცვლა.

ცოტა რამ ზვიად ავალიანის შესახებ (ვიკიპედიიდან)

დაიბადა 1983 წლის 5 დეკემბერს, თბილისში. 2001-2006 წლებში სწავლობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე. მიენიჭა პოლიტიკურ მეცნიერებათა მაგისტრის ხარისხი. სწავლის პარალელურად ეწეოდა არასამთავრობო, საზოგადოებრივ, კვლევით და პუბლიცისტურ საქმიანობას. თანამშრომლობდა რამდენიმე აკადემიურ და მედიაგამოცემასთან. 2009-2012 წლებში იყო იაპონიის საელჩოს მრჩეველი ჰუმანიტარული დახმარების საკითხებში. 2013 წლის 21 მაისიდან კი გახლდათ საზოგადოებრივ-პოლიტიკური თოქ-შოუ „არგუმენტების დრო“-ის წამყვანი.

- პოლიტოლოგი ჟურნალისტიკაში... როგორ მოხვდით ამ გაუგებრობაში?

- ჟურნალისტიკა და პოლიტოლოგია განსაკუთრებით შორს არცაა ერთმანეთისგან. ამიტომ ჟურნალისტიკისგან შორს არც მე ვყოფილვარ არასდროს.  ვფიქრობ, უკეთესიც იქნება, ასეთი მჭიდრო კავშირი რომ არ არსებობდეს მათ შორის. ხშირად  ჟურნალისტები საუბრობენ პოლიტიკაზე ისე, რომ არ აქვთ საკმარისი ცოდნა, საკმარისი ინფორმაცია კონკრეტულ თემაზე. სწორედ ამიტომ საზოგადოების ნაწილს უჩნდება განცდა, რომ ჟურნალისტები და რესპონდენტები, უბრალოდ, ჭორაობენ. ამ სიტუაციაში, ვფიქრობ, კარგიც კია, როდესაც განათლებით პოლიტოლოგი ხდება ჟურნალისტი და პირიქით. კარგია იმიტომ, რომ პოლიტიკური ჟურნალისტიკა მოითხოვს ისეთ ცოდნას და ისეთ თეორიულ ბაზას, რომელიც ვერ იქმნება სახელდახელოდ, რომელსაც ვერ „მოაგროვებ“ გადაცემის წინ ინფორმაციის მოძიებით. ბუნებრივია, ეს მნიშვნელოვანი და აუცილებელი ნაწილია, როდესაც რაიმე საკითხზე მუშაობ, მაგრამ გლობალურად ცოდნას ასე მარტივად ვერ მიიღებ, უშუალოდ გადაცემის წინ ვერ გათვითცნობიერდები.  ვფიქრობ, როდესაც ჟურნალისტი პოლიტიკაზე მუშაობს, ის აუცილებლად უნდა იყოს პოლიტიკურად განათლებული. 

- მოდით, ცოტა გავშალოთ ეს თემა. რას ნიშნავს, პოლიტიკური განათლება? რა სფეროებს მოიცავს? რა საკითხებში უნდა ერკვეოდეს კარგი ჟურნალისტი? ანუ რა შემთხვევაში შეიძლება დავარქვათ მას პოლიტიკურად განათლებული?

- ზოგადად, პოლიტოლოგია ძალიან ბევრ სფეროს მოიცავს, მაგრამ სულ მცირე, პოლიტიკური ჟურნალისტი იმ მიმართულებაში მაინც უნდა ერკვეოდეს, რომელიც ყველაზე ხშირად სჭირდება პრაქტიკული პოლიტიკის განხილვის დროს. მაგალითისთვის ავიღოთ წინასაარჩევნო გარემო და პოლიტიკური პარტიები. როდესაც ჟურნალისტი ესაუბრება პოლიტიკური პარტიების წარმომადგენლებს მათივე პროგრამაზე, როგორც მინიმუმ, მას უნდა ჰქონდეს შესაბამისი ცოდნა ამ პროგრამების შესახებ. ზოგადად, უნდა იცოდეს, როგორ იქმნება პარტიების პროგრამები, რა განსხვავებაა მათ იდეოლოგიებს, მათ პლატფორმებს შორის, ვის ინტერესებს გამოხატავენ, რით განსხვავდებიან დასავლური პარტიებისგან ან/და იმ პარტიებისგან, რომლებიც არსებობდნენ 50 ან 100 წლის წინ და ა.შ.  მაგრამ თუ პოლიტიკური ჟურნალისტი ამ საკითხებში ვერ ერკვევა, მაშინ ის ვერ შეძლებს მასში გარკვევას უშუალოდ გადაცემის დაწყების წინ, ვერ შეძლებს იმ საკითხში გარკვევას, რომელსაც განიხილავს, ვერ შეძლებს ისეთი კითხვების დასმას, რომელიც ეხება პარტიის იდეოლოგიას, პარტიების ისტორიას, მათ პლატფორმას, საარჩევნო პროგრამას. ვერ აღმოაჩენს წინააღმდეგობებს ამ პროგრამებში. არადა, ეს ძალიან ხშირად ხდება - ერთი და იმავე პარტია გვპირდება ერთსა და იმავე პროგრამაში აბსოლუტურად ურთიერთგამომრიცხავ რამეს, გვაძლევს ურთიერთგამომრიცხავ მესიჯს. მაგალითად, გვეუბნება, რომ ის შეამცირებს გადასახადებს, შეამცირებს ბიუჯეტს, მაგრამ გაზრდის სოციალურ დახმარებებს და პენსიებს. ანუ ერთი მხრივ, ბიზნესმენებს, მეწარმეებს ჰპირდება, - შეგიმცირებ გადასახადებსო და მეორე მხრივ კი, მათ, ვინც ამ გადასახადებით სარგებლობს, მაგალითად, პენსიონერებს ჰპირდება, პენსიას გაგიზრდითო. არადა, ეს ორი მოცემულობა ერთმანეთს გამორიცხავს, იმიტომ, რომ თუ გადასახადებს ამცირებ, პენსიებს ვეღარ იღებ. ეს ბუნებრივიცაა, თუ შემოსავალი მცირდება, გასავალს ვერ გაზრდი. მაშინ რამეს უნდა მოაკლო ეს თანხა, დაპირებებში კი უნდა დააკონკრეტო, რას აკლებ, რით ფარავ დანაკლისს და ა.შ.

-ანუ გამოდის, რომ  ჟურნალისტს უნდა შეეძლოს, ასე ვთქვათ, ტყუილში ამხილოს პარტიების წარმომადგენლები საკუთარი პროგრამის წარდგენისას?   

-არ არის აუცილებელი, ტყუილში ამხილოს ან აგრესიული იყოს მის მიმართ, ან ზოგადად დაუწყოს ჭკუის სწავლება ან ლექციების კითხვა პოლიტოლოგიაში,  მაგრამ ყოველ შემთხვევაში,  აუცილებელია, სულ მცირე, თვითონ მაინც იცოდეს, რაზეა საუბარი და გარკვეულწილად, გაარკვიოს მისი მსმენელი, მაყურებელი თუ მკითხველი საქმის არსში.  

არ ვარ ხისტი და უტაქტო ჟურნალისტიკის მომხრე და არასდროს მივუთითებ პოლიტიკოსს, რომ რაღაც ეშლება, ან არ იცის. ალბათ,  აქ უკეთესი გზაა,  ვთხოვოთ დაკონკრეტება და თუ ის დააკონკრეტებს,  ძალიან კარგი და თუ არ  ან ვერ დააკონკრეტებს, სულ მცირე,  მაყურებელი მიიღებს სიგნალს, რომ აქ საჭიროა მეტად ჩაღრმავება, საკითხის მეტად შესწავლა, შემდეგ, საუბრიდან გამომდინარე, თავად გამოიტანს დასკვნას,  რამდენად უპასუხა რესპონდენტმა ჟურნალისტის კითხვას. ეს უკანასკნელი კი, ამ შემთხვევაში, გამოხატავს საზოგადოების პოზიციას. სვამს ზუსტად იმ კითხვებს, რომელიც ჩნდება მოსახლეობაში. ჟურნალისტი, უბრალოდ, აჟღერებს იმას, რაც აინტერესებს ხალხს. შემდეგ კი საზოგადოება თავად გადაწყვეტს, დააკმაყოფილა თუ არა პოლიტიკოსის მიერ გაკეთებულმა განმარტებამ.

-ბრძანეთ, რომ ჟურნალისტი უნდა სვამდეს კითხვებს, რომელიც საზოგადოებაში ჩნდება. თქვენი აზრით, რამდენად აკმაყოფილებენ ამ მოთხოვნას თანამედროვე ჟურნალისტები? ისინი იმ კითხვებს სვამენ, რაც რეალურად ჩნდება საზოგადოებაში, თუ ძირითადად მაინც დამკვეთის დირექტივებით შემოიფარგლებიან?     

-არ მინდა ისე გამომივიდეს, თითქოს მე თავს ქართული ჟურნალისტიკის მიღმა ვაყენებ და ვინმესგან განსხვავებულად, აღმატებით კონტექსტში მოვიაზრებ საკუთარ პერსონას. არც ის მინდა ვთქვა, რომ ჩვენთან ყველაფერი ცუდადაა და სხვაგან ყველაფერი იდეალურია. რეალურად, ასე ნამდვილად არ არის. ამიტომ ვილაპარაკოთ ჩვენზე, რადგან ჩვენს ამ მასმედიის შემადგენელი ნაწილი ვართ.

გეთანხმებით, ჟურნალისტები უნდა უსმენდნენ მოქალაქეებს, უფრო ხშირად უნდა გვედოს ხელი საზოგადოების მაჯაზე,  უნდა ვაჟღერებდეთ იმ კითხვებს, რომელიც მოქალაქეების უმრავლესობას აწუხებს. კითხვა ზედმეტი არასდროსაა. რაც უფრო კარგად, რაც უფრო ხშირად დავსვამთ საჭირო და მიზანმიმართულ კითხვას, მით უკეთესია ეს ჟურნალისტებისთვისაც, საზოგადოებისთვისაც და მათთვისაც, ვისაც ამ კითხვებს უსვამენ.

- რეალურად კი ხდება ისე, რომ ჩვენ კი არ ვუსმენთ საზოგადოებას, საზოგადოება გვისმენს ჩვენ. ჩვენ კი არ გვიდევს ხელი საზოგადოების მაჯაზე, საზოგადოებას ვაიძულებთ, ჩვენი მაჯისცემა ესმოდეს. ჩვენ ვაწვდით იმ ინფორმაციას, რაც გვინდა, რომ მიიღოს. შესაბამისად, ამინდსაც ჩვენვე ვქმნით. მაგალითად, შეგვიძლია საზოგადოებას დავუმტკიცოთ, რომ ყველაფერი კარგადაა მაშინ, როცა ქვეყანას უჭირს ან პირიქით, ავუხსნათ, რომ ყველაფერი კატასტროფისკენ მიექანება მაშინ, როდესაც რეალურად პრობლემაც კი არ არსებობს... ჩვენზე ან სხვა რომელიმე კონკრეტულ პირზე  არ ვსაუბრობ ამ  შემთხვევაში, უბრალოდ, ვამბობ, რომ ასეთებიც ხდება  თანამედროვე ჟურნალისტიკაში...

- გეთანხმებით, სიტუაცია ნამდვილად არ არის იდეალური. რა თქმა უნდა, არის ეს მომენტიც, რომელზეც თქვენ საუბრობთ. ეს არის როგორც მედიის ნაკლი, სისუსტე, შეიძლება ცოდვაც და ა.შ. დიახ, ჩვენ უფრო მეტად ვცდილობთ, ჩვენ გვისმინონ, ვიდრე იმას, რომ ჩვენ ვუსმინოთ საზოგადოებას. თუ გადავხედავთ მსოფლიოში არსებულ პრობლემებს, მივხვდებით, რომ მედია დღეს საზოგადოებაში სხვა ქვეყნებშიც კარგავს ნდობას და მის ადგილს სოციალური მედია იკავებს. იმის თქმა მინდა, რომ ეს მხოლოდ საქართველოს პრობლემა არ არის, მას უფრო გლობალური ხასიათი აქვს. ამის მიზეზი კი ისაა, რომ ის ზედმეტად დამოკიდებული გახდა დამკვეთზე, ანუ სპონსორზე. შესაბამისად, ნაკლებად დამოკიდებული იმაზე, რაზეც პირველ რიგში უნდა იყოს დამოკიდებული.

-და როგორ შეიძლება ამ სიტუაციის გამოსწორება?

- ვფიქრობ, მედიას თვითგადარჩენის ინსტიქტი გადაარჩენს, რამაც შეიძლება უბიძგოს, რომ გახდეს სხვანაირი, უფრო მგრძნობიარე საზოგადოების პრობლემების მიმართ. წინააღმდეგ შემთხვევაში, როგორც მსოფლიოში განვითარებულმა მოვლენებმა დაგვანახა,  შესაძლოა,  ის ჩანაცვლდეს აბსოლუტურად სხვანაირი მედიით. შეგვიძლია მოვიყვანოთ დონალდ ტრამპის მაგალითი, რომელმაც CNN-ს, ფაქტობრივად, ომი გამოუცხადა ტვიტერში და მას ამ დრომდე ასე ებრძვის. შეგვიძლია, თამამად  ვთქვათ, რომ ამ შემთხვევაში, შედეგიანობით СNN-ს ნამდვილად არ ჩამოუვარდება ტვიტერი. თუნდაც ეს ფაქტი გვიჩვენებს, რომ თუ მედია არ ისწავლის, არ გააცნობიერებს, რომ ახლოს უნდა იყოს ხალხთან, საზოგადოებასთან, მაშინ შეიძლება საზოგადოებამ მისი საჭიროების საკითხიც  დააყენოს. ბოლოს და ბოლოს, ნებისმიერი დამკვეთი ფულს იმიტომ იხდის, რომ ეს ინფორმაცია საზოგადოების სრულმა თუ არა, დიდმა ნაწილმა მაინც ნახოს. თუ საზოგადოება ამაზე უარს იტყვის, მაშინ დამკვეთიც ვეღარ დაინახავს ამ ყველაფერში ფულის გადახდის საჭიროებას, ანუ სპონსორიც გაქრება და მედიაც. აქედან გამომდინარე, მედია იძულებულია, გარკვეულწილად, მაინც მოუსმინოს საზოგადოებას, მიიტანოს მათი ხმა იქამდე, სადაც საზოგადოების ყველა წევრს ხმა არ მიუწვდება, ანუ იყოს შუამავალი რგოლი, შეგვიძლია, გამოვიყენოთ სიტყვა „მედიუმიც“, მათსა და სახელმწიფო სტრუქტურებს, პოლიტიკურსა და ფინანსურ ელიტებს შორის.

-როგორც შუამავალ რგოლს, თქვენ თქვენი, ძალიან საინტერესო და აბსოლუტურად განსხვავებული პოზიცია გაქვთ, რაც ბევრი აქტიური ჟურნალისტის პოზიციისგან, შეიძლება ითქვას, რადიკალურად განსხვავებულია...

- არაპოპულარული განცხადებები ახსენეთ... პირიქით მგონია. მე ვაფიქსირებ საზოგადოების  უმრავლესობის პოზიციას. პრინციპში, ჩვენ გვაქვს ორი საზოგადოება. თქვით, რომ მედია ცდილობს, თავს მოახვიოს საზოგადოებას თავისი დღის წესრიგი, ამ მედიის წარმომადგენლები საკმაოდ აქტიურები არიან სოციალურ ქსელებში და საკმაოდ აქტიურად აჟღერებენ მათთვის მისაღებ მესიჯებს, მაგრამ არის სხვა, ნაკლებად აქტიური საზოგადოებაც, რომლის ხმაც არანაკლებ მნიშვნელოვანია. ეს უმრავლესობაა.  ვფიქრობ, რომ სწორედ ამ ნაწილის მოსაზრებების გაჟღერების პროცესში ვარ. იმის თქმა მინდა, რომ მედიისთვის პოპულარული პოზიცია, შეიძლება, სულაც არ ნიშნავდეს საზოგადოების უმრავლესობისთვის პოპულარულ პოზიციას და პირიქით. უბრალოდ, საზოგადოების უმრავლესობის აზრი ადეკვატურად არ არის წარმოდგენილი მედიაში. შეგვიძლია, გავიდეთ მოსახლეობაში და თვითონ დავრწმუნდეთ ამაში.

საკმაოდ სერიოზული რეზონანსი გამოიწვია ჩემმა პოსტმა სოციალურ ქსელში, რომელიც ტრადიციებსა და მოდერნიზაციას ეხებოდა. მე ვთქვი, რომ არ არის აუცილებელი, მოდერნიზაცია ტრადიციების წაშლას ნიშნავდეს-მეთქი, მაგრამ საზოგადოების გარკვეული წრე არ დამეთანხმა. მათთვის ტრადიცია და მოდერნიზაცია აბსოლუტურად აცდენილია ერთმანეთს და ორი სხვადასხვა მიმართულებაა. საზოგადოება ნამდვილად არ ფიქრობს ასე. ჩემი აზრით კი ჩვენ ამ ორს შორის კონფლიქტი არ უნდა შევქმნათ, თავი არ უნდა დავაყენოთ არჩევანის წინაშე. ჩვენ არ უნდა ვთქვათ: ვირჩევთ ან პროგრესს, ან ტრადიციას. უნდა ვთქვათ, რომ ვირჩევთ ორივეს. უნდა ვიცოდეთ, რომ ეს ორი არანაირად არ გამორიცხავს ერთმანეთს. არადა, მედია ისე წარმოაჩენს საკითხს, თითქოს ეს იყო გადაულახავი წინააღმდეგობა და ასე ვერ განვვითარდებით. შესაბამისად, საზოგადოებაც ორ ნაწილად არის გაყოფილი - ერთი მხარე თვლის, რომ პროგრესია მნიშვნელოვანი, მეორე კი ფიქრობს, რომ ტრადიციების შენარჩუნება არის უმთავრესი. ამ ადამიანებს შორის მიდის სამკვდრო-სასიცოცხლო ომი. ასე ჩანს რეალურად, მაგრამ ვფიქრობ, ქართული საზოგადოების ძირითადი ნაწილი ამ ორ უკიდურესობაში არ არის. ზუსტად იმ პოზიციაზეა, რომელიც მე მოგახსენეთ. ჩვენ უნდა ავირჩიოთ ორივე. ამიტომაც კიდევ ერთხელ გავიმეორებ, რეალობა, რომელსაც, ხშირ შემთხვევაში, მედია აჩვენებს, არ ასახავს იმ რეალობას, რომელიც ობიექტურად არის საზოგადოებაში.

-და ვისი ბრალია ეს? ჩვენი?

-რასაკვირველია, როდესაც ვამბობთ, რომ მედიის ბრალია, ამაში არ იგულისხმება კონკრეტული ჟურნალისტის, ან კონკრეტული მედიასაშუალების თანამშრომელი. ეს არის ის რეალობა, რომელიც ჩამოყალიბდა ქვეყანაში, სადაც მედია ასრულებს თავის როლს.

- და მაინც, თუ ამ რეალობას ჩვენ ვქმნით, დამნაშავეები მაინც ხომ ჩვენ ვართ, ჟურნალისტები...

- კი ბატონო, ჩვენ ვართ დამნაშავეები, მაგრამ როგორც ინსტიტუტი და არა როგორც ინდივიდები.

-ბრძანეთ, რომ საზოგადოებაში სულ სხვა რეალობა არსებობს და მედიამ შეიძლება აჩვენოს ის რეალობა, რომლის ჩვენებაც სურს. როგორ ფიქრობთ, ახლა რა რეალობაა სასურველი მედიისთვის?

- მოდით, გადავხედოთ, რა პრობლემებია დღეს  საზოგადოებაში, რა აწუხებს ყველაზე მეტად საქართველოს მოსახლეობას. პირველი, ბუნებრივია, სოციალური პრობლემებია და ამაზე დღეს ბევრს საუბრობენ. მეორე, ასევე არანაკლებად მნიშვნელოვანი, ჩვენი საგარეო ორიენტაციაა, რომელიც, ასევე ქმნის ამინდს ქვეყანაში. დაახლოებით, ერთი კვირის წინ ვესაუბრე NDI-ს საქართველოს ოფისის ხელმძღვანელს, ქალბატონ ლორა თორნტონს. მან დაადასტურა, რომ ყველა გამოკითხვის თანახმად, ქართული საზოგადოების დაკვეთა არის შემდეგი: საქართველოს საგარეო-პოლიტიკური ორიენტაცია უნდა იყოს პროდასავლური, რაც ნიშნავს სწორებას ევროპეიზაციისკენ, სწორება ევროპული სტანდარტებისკენ და ა.შ. მაგრამ ამავე დროს აუცილებელია ურთიერთობის ნორმალიზების მცდელობა და პრინციპში,  ნორმალური ურთიერთობის დამყარება/შენარჩუნება რუსეთთან. ეს არის საზოგადოების რეალური პოზიცია. მედია კი წარმოგვიდგენს სურათს ისე, თითქოს ერთი ნაწილი ამბობს, რომ ჩვენი ორიენტირი უნდა იყოს მხოლოდ დასავლეთი და საქართველომ უნდა გაწყვიტოს ურთიერთობა ყველა სხვა ქვეყანასთან, ხოლო მეორე ნაწილი კი პირიქით ამტკიცებს, რომ საქართველოს არაფერში სჭირდება დასავლეთი, რომ ის არის ტრადიციების წაშლა, რომ ამ გზას თუ ავირჩევთ, ჩვენ გვაიძულებენ, დავქორწინდეთ ერთსა და იმავე სქესის ადამიანზე და ა.შ.

სინამდვილეში, აქაც იგივე რეალობაა. საქართველოს მოსახლეობის დიდი ნაწილი არ მიეკუთვნება არცერთ ამ უკიდურესობას და აზროვნებს გაცილებით უფრო ადეკვატურად, ვიდრე ეს წარმოდგენილია მედიაში. ბუნებრივია, საქართველოს მოსახლეობის უმრავლესობა აცნობიერებს, რომ ევროპეიზაცია და ევროპული სტანდარტები არის ქვეყნისთვის აუცილებელი და არა იმიტომ, რომ ემოციური კავშირები არსებობს, არამედ იმიტომ, რომ ეს ჩვენი ქვეყნისთვის არის კარგი, კარგია იმისთვის, რომ უკეთეს საქართველოში ვიცხოვროთ, უფრო მეტად იყოს დაცული თითოეული მოქალაქის უფლებები, ჰქონდეს უკეთესი სამუშაო და ა.შ.  მეორე მხრიდან კი საქართველოს მოსახლეობის აბსოლუტური უმრავლესობა ასევე აცნობიერებს, რომ რუსეთთან ურთიერთობები არ შეიძლება აეწყოს პერმანენტული ომის რეჟიმში. ეს, პირველ რიგში, ისევ და ისევ საქართველოს დააზიანებს. ხშირად, მედიაში, ეს ყველაფერი უფრო ემოციურ ჭრილშია წარმოდგენილი, მაგალითად, ამტკიცებენ, რომ ჩვენი კულტურა უფრო ახლოსაა ევროპულთან, ვიდრე - რუსულთნ, ტრადიციებითა და მენტალიტეტით უფრო ახლოს ვართ ევროპელებთან, ვიდრე რუსებთან და ა.შ... არის საპირისპირო მოსაზრებებიც. რეალურად კი ემოციები აბსოლუტურად არაფერ შუაშია. საზოგადოების პრაგმატულად მოაზროვნე ნაწილმა იცის, რომ ომი და ნებისმიერი სახის დაპირისპირება რუსეთთან ისევ ჩვენ დაგვაზარალებს. ამიტომ, სადამდეც შესაძლებელი იქნება, საქართველო უნდა შეეცადოს, რომ ეს ურთიერთობები დააბალანსოს ისე, რომ მდგომარეობის გაუარესება არ მოხდეს. რა იგულისხმება ნორმალიზაციაში? ის, რომ მდგომარეობა არ უნდა გაუარესდეს. მეტი ამ ეტაპზე შეუძლებელია. ორივე მხარეს აქვს თავიანთი წითელი ხაზები, რომელსაც ვერცერთი ვერ გადალახავს. კონფლიქტების მიმართულებით რაღაც ფუნდამენტური გარღვევების მიღწევა, ამ ეტაპზე, ვფიქრობ, რთულია, მაგრამ ჩვენ უნდა შევეცადოთ, რომ არ გადაილახოს შემოუბრუნებლობის წერტილი. იმიტომ, რომ თუ 10-20-30 წლის შემდეგ დღის წესრიგში რაიმე ტიპის ცვლილების შესაძლებლობა დადგება, არ იყოს გვიანი, არ იყოს გადალახული ეს შემოუბრუნებლობის წერტილი. აი, ამას მაინც შეიძლება მივაღწიოთ ამ ეტაპზე.

-ხაზგასმით აღნიშნეთ, რომ კონფლიქტების მიმართულებით რაიმე ტიპის ცვლილების მიღწევა, ამ ეტაპზე, შეუძლებელია. ახლა როგორც ჟურნალისტს კი არა, როგორც პოლიტოლოგს, ისე გეკითხებით, ფიქრობთ, რომ რუსეთთან ვაჭრობის შანსიც კი გამორიცხულია? იქნებ, ეს იყოს გზა, დავძრათ მაინც კონფლიქტების საკითხი. ვგულისხმობ, პოლიტიკურ ვაჭრობას, მაგალითად, ნატოს თემით, სანაცვლოდ მოვითხოვთ ტერიტორიების დაბრუნებას. ბუნებრივია, რუსეთი არ იტყვის, - აღარ ვაღიარებ ამ სახელმწიფოებსო, თუმცა, სავარაუდოდ, შეძლებს იმის პროვოცირებას, რომ თავად აფხაზებმა და ოსებმა მოითხოვონ საქართველოს შემადგენლობაში დაბრუნება გარკვეული პირობებით. თვლით, რომ ბერკეტები მართლა არ აქვს საქართველოს ამ მიმართულებით მაშინ, როდესაც ამერიკა, ფაქტობრივად, ჩვენით, ჩვენი ტერიტორიის გავლით უცხადებს ომს რუსეთს?  რუსეთს ხომ არ აწყობს ამერიკის ჯარი საზღვარზე? არ თვლით, რომ შესაძლოა, წამოვიდეს ამ დათმობაზე?

- ვფიქრობ, ვაჭრობა, შეიძლება, ნებისმიერ ქვეყანასთან, მათ შორის რუსეთთანაც, მაგრამ აქ საკითხი მდგომარეობს იმაში, უნდა თუ არა ქართველ მოსახლეობას ეს ვაჭრობა. თუ თქვენ გაინტერესებთ ჩემი პირადი პოზიცია, გეტყვით, რომ ეს შეიძლება იყოს მომგებიანი, ან არ იყოს მომგებიანი. ამას სჭირდება ძალიან დიდი ინფორმაციის დამუშავება, რომელიც შეიძლება დღეს საქართველოში ძალიან ცოტა ადამიანს ჰქონდეს. მნიშვნელოვანია, გავაანალიზოთ შედეგი. რა შეიძლება ამას მოჰყვეს? მეტი ალბათობაა, რომ წარმატებით დასრულდეს, თუ პირიქით, წარუმატებლობის შანსია მეტი? უნდა ვიცოდეთ, მოგებული დარჩება ქვეყანა ვაჭრობით, თუ წაგებული. ამას მეტი ინფორმაცია, მეტი ანალიზი სჭირდება. დღევანდელ ჟურნალისტებს კი ყველანაირი ინფორმაცია, რაც ამ ანალიზისთვის არის საჭირო და აუცილებელი, ნამდვილად არ გვაქვს. საინტერესოა ასევე, არის თუ არა რუსეთი  მზად ამ ვაჭრობისთვის, წამოვა თუ არა მოლაპარაკებებზე, უღირს თუ არა ეს ამ ეტაპზე?

ჩვენ ხშირად ვეკითხებით აზრს რომელიმე პოლიტიკური პარტიის წარმომადგენელს, რომელიმე ექსპერტ-ანალიტიკოსს, ან დიპლომატს, გვაინტერესებს, რა შეიძლება გავაკეთოთ, როგორ სჯობს, რომ მოვიქცეთ.  არადა, ეს არ არის პროფესიული საკითხი, უფრო არჩევანის საკითხია. არჩევანს კი პროფესიონალები ვერ გააკეთებენ საზოგადოების ნაცვლად. პროფესიონალებმა უნდა მიაწოდონ ინფორმაცია და ურჩიონ, როგორ სჯობს მოქცევა, რა შედეგებს მივიღებთ კონკრეტული გზის არჩევის შემთხვევაში, რას მოვიგებთ და რას წავაგებთ. ამაში ისინი შეუცვლელები არიან. შემდეგ უკვე საზოგადოებამ უნდა გადაწყვიტოს, რა ურჩევნია და რა - არა. ურჩევნია, უარი თქვას ნატოზე, თუკი ამის ნაცვლად კონფლიქტები დარეგულირდება? მაშინ ვის აქვს უფლება, დაუშალოს, ეჭვქვეშ დააყენოს მისი გადაწყვეტილება, ან პირიქით, ურჩევნია, არ დათმოს ნატოში გაწევრიანების პერსპექტივა თუნდაც მოუგვარებელი კონფლიქტების ხარჯზე? მაშინ ესეც საზოგადოების გადაწყვეტილება და არჩევანია.  

ჩვენ სწორედ ამაზე ვსაუბრობდით, რომ საზოგადოებას ძალიან ცოტა რამეს ვეკითხებით. საბოლოოდ, საზოგადოების გადასაწყვეტი უნდა იყოს საგარეო ორიენტაციაც.

-ბრძანეთ, რომ საზოგადოებამ უნდა მიიღოს გადაწყვეტილება და ჩვენ, უბრალოდ, დარგის სპეციალისტების დახმარებით, უნდა ავუხსნათ მათ, რა ვითარება რეალობაში, გავაცნოთ სიტუაციიდან გამოსვლის გზები სავარაუდო შედეგებით და შემდეგ ვკითხოთ,  რა გადაწყვიტეს. აბსოლუტურად გეთანხმებით, მაგრამ... ვაწვდით კი იმ ინფორმაციას, რომლის მიხედვითაც ადეკვატური გადაწყვეტილების მიღება იქნება შესაძლებელი? ჩვენ ხომ იმაზეც ვისაუბრეთ, რომ მედია ხანდახან აბსოლუტურად სხვა, მისთვის სასურველ რეალობას აჩვენებს ხალხს. მაგალითად, ჩვენ ვუმტკიცებთ, რომ ნატო არის ჩვენთვის ყველანაირი პრობლემის გადაჭრის გზა, რომ ის დაგვიცავს ყველანაირი კონფლიქტისგან და გვიხსნის ბოროტი რუსეთისგან.  ამით არ ვუტოვებთ არჩევანს, მიიღოს სხვა გადაწყვეტილება. ანუ საზოგადოებას ვაიძულებთ დაეთანხმოს იმას, რაც ჩვენ გვინდა, გადაწყვიტოს ის, რაც უკვე გადაწყვეტილია.

- აქ მივდივართ ისევ იმ თემასთან, როდესაც მედია, ან ყოველ შემთხვევაში, წამყვანი მედიასაშუალებები, რომლებიც, შეიძლება, დამოკიდებლები არიან კონკრეტულ პოლიტიკურ თუ ფინანსურ ჯგუფებზე, აწარმოებენ მფლობელის/სპონსორის პოლიტიკას. თუმცა, ვერ ვიტყვით, რომ არ არსებობს ალტერნატიული აზრის წარმოდგენის საშუალება, ყოველ შემთხვევაში, ამ ეტაპზე მაინც. მართალია, შესაძლოა, რესურსები არ იყოს თანაბარი, მაგრამ ალტერნატიული აზრის საზოგადოებამდე მიტანის საშუალება ნამდვილად არსებობს,  განსხვავებით წინა ხელისუფლების მმართველობის პერიოდისგან, როდესაც ამაში გაცილებით მეტად ვიყავით შეზღუდულები. ზოგადად, ვფიქრობ, საზოგადოებრივი მაუწყებელი არის ის ტელეარხი, რომელსაც შეუძლია ზუსტად ასახოს არსებული ვითარება,  ჰკითხოს აზრი ხალხს და მიიტანოს მათი პრობლემები შესაბამის სტრუქტურებამდე. ვთვლი, რომ ზოგადად, ის დაძაბულობა, რომელიც დღეს იგრძნობა, გარკვეულწილად არის ჩვენი პოლიტიკური კულტურის თემა. პარტიები ვერ შეთანხმდნენ პოლიტიკური ბრძოლის მეთოდებზე. ჩვენთან ძალიან ბევრი „მოსულა“.  საკუთარ თავსაც  ბევრის უფლებას ვაძლევთ და ა.შ.  არ ვამბობ, რომ დღევანდელი ოპოზიციური პარტიებია ყველაფერში დამნაშავე, მაგრამ... ადრე თუ გვიან უნდა მივიდეთ იმ კონდიციამდე, როდესაც პოლიტიკური კონკურენცია დაექვემდებარება რაღაც ღირებულებებს, დაწერილ თუ დაუწერელ კანონებს. არ მინდა, შეთქმულების თეორიებში გადავიჭრა და საკუთარი აზრი გამოვთქვა, თუნდაც, იგივე ხანძრებთან დაკავშირებით, ან სხვა შიდაპროვოკაციებზე, რომელიც მრავლად ხდება ქვეყანაში და რომელსაც კომპეტენტური ორგანოები გამოავლენენ,  მაგრამ იმას კი  ვიტყვი, რომ პოლიტიკური პარტიები არიან მიდრეკილნი სიტუაციის დაძაბვისკენ, რაც  თავისთავად არ არის სახარბიელო ფაქტი. ამის მიზეზიც შეიძლება იყოს ის, რითიც საუბარი დავიწყეთ -  პოლიტიკოსებს არ აქვთ საკმარისი ცოდნა იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა დაუპირისპირდნენ მმართველი პარტიის წარმომადგენლებს, რომ ეს პროცესი იყოს პოლიტიკურად მწვავე გახდეს, მაგრამ არ იყოს ქვეყნისთვის საშიში.  არ იციან, როგორ უნდა აწარმოონ იდეოლოგიური პოლემიკა ისე, რომ ამით საზოგადოებამ უფრო მოიგოს, ვიდრე წააგოს. პოლიტიკური კონკურენცია არ არსებობდა საბჭოთა კავშირში, ეს იყო სისტემის შეცდომა, რომელმაც, საბოლოო ჯამში, განაპირობა მისი კრახი. პოლიტიკური კონკურენცია უნდა არსებობდეს და მას უნდა ჰქონდეს ცივილიზებული ფორმა. ამ შემთხვევაში, საზოგადოება მხოლოდ მოიგებს. ასეთ დროს ის არ ირჩევს პარტიებს შორის, ირჩევს იდეებს შორის. პიროვნულ ფაქტორზე დაფუძნებული პოლიტიკა სიტუაციის დაძაბვას ემსახურება მხოლოდ. მედიამ ამას ხელი არ უნდა შეუწყოს. პირიქით, მან უნდა შექმნას ადეკვატური სივრცე, რომელშიც კონკურენტებს ცივილიზებული ბრძოლის საშუალებას მისცემს.

- და თვლით, რომ სწორედ  საზოგადოებრივი მაუწყებელი შეძლებს ამ სივრცის შექმნას?   

- დიახ, ეს მაუწყებლის ვალდებულებაა. და მე მიხარია რომ მომეცა ამ პროექტში მონაწილეობის მიღების საშუალება... ეს ჩემთვის დიდი პასუხისმგებლობაა...

გაგრძელება იხ. დასაწყისში